Od Babušnice do Kaluđereva

1jan2026 Od Babušnice do Kaluđereva

Volim izlaske u prirodu prvog dana nove godine. Obično je to prilika da se ,,zatvore vrata'' stare godine i započne neka nova priča. To nikada nisu bile zahtevne planinarske akcije: Sarlah, Iskrovci, Petrlaš i Sveti Kirik i Julita, Strelac, Sićevačka klisura, Pakleštica i vrh Čuke, Visočka Ržana, Ječava i Mosor, Šljivovik... Došao je red da na novogodišnju šetnju krenem i u društvu svoje ćerke...

Izabrao sam da prošetamo do jednog babušničkog sela u kome nisam bio od novembra 2018. godine i promocije svoje prve knjige u prostorijama Narodne biblioteke Pirot.

Krećemo od mesta koje se nalazi blizu centra varošice. To je babušnička osnovna škola:

Kaluđerevo je selo koje se smestilo na krajnjim jugozapadnim padinama Stolske planine, nekoliko kilometara severoistočno od Babušnice. Teren je valovit pa smo Dunja i ja do sela išli putem gore-dole. Najpre se prolazi pored babušničkog groblja i sa pogledom na istok, u pravcu Golemog stola (1238 m). Mnogi ne znaju da to nije najviši vrh planine koja je po njemu dobila svoje ime, već da je to malo udaljeniji Rnjos (1274 m).

Odmah nakon groblja uz put počinju da se ređaju kuće, pa je meni ostalo nejasno da li su one deo Babušnice ili su prve kuće Kaluđereva. Nekoliko puta moramo da se spuštamo u dolinu i penjemo naviše. Taj način kretanja, onima koji nisu u dobroj formi, može da zasmeta i pravi problem. To je bio slučaj sa Dunjom - teško je podnosila ,,zahtevne'' duge uspone:

Na jednom zgodnom mestu pravimo pauzu i pijemo čaj. Očigledno je da Kaluđerevo opstaje zahvaljujući svom položaju nadomak Babušnice. Selo ima i neke izdvojene zaseoke, koje čine male teritorijalne celine sa po nekoliko porodica koje su uglavnom u srodstvu. Nekoliko njih se nalazi u pravcu severozapada i obližnjeg Radoševca.

Do 2008. godine zvanični naziv naselja je bio Kaluđerovo. Interesantno je da naselje sa tim imenom postoji u Banatu, u opštini Bela Crkva. Kaluđerevo je ime dobilo po manastiru koji se nekada davno, u vreme Turaka, nalazio pored sela. Po podacima sa Vikipedije, ovde je 2022. godine živelo 128 stanovnika, a 1953. godine - 857.

Mesto sa lepim pogledom na zapad, u pravcu Suve planine i Šljivovičkog visa:

Posle 50-ak minuta pešačenja stižemo do centra Kaluđereva. Tamo je česma sa spomen-pločom, koja je posvećena palim borcima iz Prvog svetskog rata i Dobroslavu Nikoliću, meštaninu koji je bio solunac i nosilac Karađorđeve zvezde.

Gore levo se može za Radoševac i izvorište reke Lužnice. Desno se ide za susednu Vavu. Mi skrećemo desno i idemo do mesta koje je uvek, tokom mojih ranijih poseta Kaluđerevu, predstavljalo krajnju tačku. Nažalost, sve više propada i nestaje. To je četvorogodišnja škola, koja je prestala sa radom još pre oko 40 godina: